आरोग्य : लठ्ठपणा हा एक मोठा आजार आहे. डब्ल्यूएचओच्या आकडेवारीनुसार, गेल्या ३० वर्षांत लठ्ठ लोकांची संख्या ३ पट वाढली आहे. २ अब्जाहून अधिक लोक जास्त वजनाचे बळी आहेत. मुलांचे वजनही वाढले आहे. २०२० च्या आकडेवारीनुसार, ५ वर्षांखालील ३.९ कोटी मुले देखील जास्त वजनाचे बळी आहेत. लठ्ठपणामुळे मधुमेह, उच्च रक्तदाब आणि हृदयविकाराचा धोकाही वाढतो. लठ्ठपणाची अनेक कारणे आहेत.
चुकीच्या प्रकारचे अनारोग्य आहार आणि बैठी जीवनशैली यामुळे लठ्ठपणा वाढतो. लठ्ठपणा कमी करण्यासाठी लोक विविध प्रकारचे प्रयोग करतात. काही लोक जिममध्ये तासनतास घाम गाळतात तर काही लोक मैल चालतात किंवा धावतात. काही लोक बरेच दिवस उपाशी राहतात. एवढे करूनही वजन कमी होत नाही. जर तुमच्या बाबतीतही असे होत असेल तर समजून घ्या की तुम्हाला दीर्घकाळ तणाव आहे, ज्यामुळे तुमचे वजन कमी होत नाही.
हेल्थलाइनच्या बातमीनुसार, बैठी जीवनशैली जसे की नेहमी घरात किंवा ऑफिसमध्ये बसून काम करणे, आर्टिफिशियल लाईट, शहरी जीवन, रात्रीचा स्क्रीन टाईम यासारख्या आधुनिक सुखसोयींमुळे लोकांमध्ये तीव्र ताण वाढला आहे. अनेकांना तणाव आहे हे माहीतही नसते. जर तुम्हाला वेळोवेळी कंटाळा येत असेल तर हे देखील तणावाचे कारण असू शकते. अहवालानुसार, तणावामुळे मोठ्या प्रमाणात पोषक तत्वांची कमतरता निर्माण होते. या स्थितीत, लोकांची इन्सुलिन प्रतिरोधक क्षमता वाढते, ज्यामुळे कार्बोहायड्रेट चयापचय शक्य होत नाही आणि वजन वाढते.
जेव्हा तणाव असतो तेव्हा तणावाशी संबंधित हार्मोन कॉर्टिसॉलचे प्रमाण वाढते. एका संशोधनानुसार, ताणतणाव संप्रेरकांच्या वाढीमुळे शरीरातील १६०० प्रक्रियांवर परिणाम होतो. कॉर्टिसोल अँटी-डाययुरेटिक प्रमाण वाढवणारा संप्रेरक (ADH) वाढवते, ज्यामुळे द्रव टिकून राहणे आणि सूज येण्याचा धोका वाढतो. जेव्हा शरीरात कोर्टिसोलचे प्रमाण वाढते तेव्हा थायरॉईडचे कार्य विस्कळीत होते. त्यामुळे चयापचय आणि पचनक्रिया मंदावते आणि शेवटी लठ्ठपणा वाढू लागतो.
उच्च कोर्टिसोलमुळे कुशिंग सिंड्रोम होतो. त्यामुळे वजन झपाट्याने वाढू लागते. उच्च कोर्टिसोलमुळे शरीरात मॅग्नेशियम आणि पोटॅशियमची कमतरता असते, ज्यामुळे इन्सुलिन प्रतिरोधक क्षमता वाढते आणि चरबी शरीरात जमा होऊ लागते. एचटीच्या बातमीने डॉक्टरांच्या हवाल्याने सांगितले की, कोर्टिसोल वाढल्यामुळे प्रोजेस्टेरॉन हार्मोन दाबला जातो, ज्यामुळे इस्ट्रोजेन हार्मोन प्रभावी होऊ लागतो. इस्ट्रोजेन हार्मोन चरबी साठवण्यास मदत करते.
वजन कमी करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे ज्या मार्गांनी वजन वाढते ते कमी करणे. यासाठी दररोज वेगवान व्यायाम करा. यामध्ये जलद चालणे किंवा धावणे, सायकल चालवणे, पोहणे इ. आहारावर नियंत्रण ठेवा. निरोगी अन्न खा आणि जंक फूड, फास्ट फूड, प्रक्रिया केलेले अन्न, सिगारेट आणि अल्कोहोल घेणे टाळा. तुमच्या आहाराचा बहुतांश भाग हिरव्या पालेभाज्या, ताजी फळे आणि संपूर्ण धान्ये असायला हवा. यानंतर पुरेशी झोप घ्या आणि तणाव कमी करा. तणाव कमी होत नसेल तर योग आणि ध्यानाची मदत घ्या.
